Bitumen en dakleer: soorten, levensduur en nadelen
Bitumen is een waterdichte, kleverige stof die uit aardolie wordt gemaakt. Op een plat dak ligt het als dakleer: banen bitumen met een inlage van polyester of glasvlies, meestal in twee lagen. Vooral in België heet dakleer ook roofing.
In het kort
- Bitumen is een waterdichte, kleverige stof uit aardolie. Dakleer, ook wel roofing, is bitumen dakbedekking op rollen.
- Nieuw dakleer is vaak gemodificeerd: er zit APP of SBS in. APP kan beter tegen warmte en zon, SBS blijft in de kou langer soepel.
- Een bitumen dak heeft meestal twee lagen. Leislag op de toplaag beschermt de bitumen tegen zonlicht.
- Hoe lang bitumen meegaat, verschilt per bron. Kiwa noemt voor moderne dakbedekking 20 tot 35 jaar, fabrikant IKO voor de APP-dakbanen in zijn Atelia-systemen minstens 35 jaar.
- Oud dakleer met teer bevat PAK en geldt als gevaarlijk afval. Bij een renovatie moet het er in principe af.
Wat is bitumen?
Bitumen wordt in raffinaderijen gemaakt van ruwe aardolie. Het houdt water tegen en hecht goed. Het meeste bitumen gaat naar wegen en daken: in asfalt en in dakbedekking. Dat schrijft Eurobitume, de Europese organisatie van bitumenproducenten.
Bitumen zonder toevoegingen wordt al zacht bij zo’n 40 tot 50 °C en breekt in de kou rond 0 °C. In dakleer zit bitumen dat is aangepast. In Nederland gaat het om drie soorten:
- Geblazen bitumen. Dat is bitumen dat met zuurstof heeft gereageerd. Het wordt pas boven de 100 °C zacht. Vroeger lag het op veel daken, en op oudere daken ligt het nog vaak.
- Bitumen met APP (atactisch polypropeen), een kunststof.
- Bitumen met SBS (styreen-butadieen-styreen), een kunststof die bitumen elastischer maakt.
Bitumen met APP of SBS heet gemodificeerd bitumen. Tegenwoordig wordt veel gemodificeerd bitumen gebruikt. Hoe APP en SBS verschillen, lees je verderop.
Dakleer en roofing
Dakleer is een ander woord voor bitumen dakbedekking op rollen. Je legt het vooral op platte daken. Naast bitumen zitten er fijn steenmateriaal, minerale vulstof en vezels in, en een inlage die de baan sterk maakt. Vooral in België noemen mensen het ook roofing. Het Algemeen Nederlands Woordenboek omschrijft roofing als waterdicht dakbedekkingsmateriaal op basis van asfalt of rubber, met dakleer als ander woord ervoor.
Bronnen: Eurobitume, algemene informatie over bitumen (Engels), Witteveen+Bos voor Rijkswaterstaat, Dakleer (2023, pdf), Algemeen Nederlands Woordenboek, roofing, Circulair Materialenplan, dakafval, Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025 van VEBIDAK, Dakmerk en Kiwa BDA (pdf) en Milieu Centraal, dak met asbest. Stand november 2026.
Hoe is een bitumen dak opgebouwd?
Een bitumen dak bestaat meestal uit twee lagen dakbanen: een onderlaag en een toplaag. Fabrikant IKO schrijft dat een bitumen dak zijn sterkte haalt uit die opbouw in twee lagen. Eén laag kan ook, maar volgens de vakrichtlijn voor platte daken alleen als het systeem daarvoor een KOMO-attest heeft en de naden breder overlappen.
- De onderlaag ligt op het dakbeschot of op de isolatie. Hij verbindt de ondergrond met de toplaag.
- De toplaag ligt bovenop, in weer en wind. Vaak is hij afgewerkt met leislag.
- De inlage, ook wel wapening, zit in elke baan. Dat is glasvlies, polyester of een combinatie van polyester en glas. Polyester maakt de baan sterk, glasvezel houdt hem maatvast.
De banen overlappen elkaar. Volgens de vakrichtlijn is de gelaste overlap in de lengte minstens 7 cm. Aan de korte kant is dat bij een dak met twee lagen 10 cm, en bij één laag 15 cm.
Er zijn verschillende manieren om de banen vast te zetten:
- Branden. Met een brander wordt de onderkant van de baan zacht gemaakt, zodat die vloeit en vastplakt.
- Gieten. De baan wordt gekleefd met warme bitumen, die vlak voor de rol uit een gieter wordt gegoten.
- Koud kleven met een bitumenlijm, of met banen die zelfklevend zijn.
- Mechanisch, met schroeven in de ondergrond.
- Los, onder een laag grind of tegels.
De code van een dakbaan
De vakrichtlijn voor platte daken gebruikt voor bitumen dakbanen een code, zoals 470 K 24. Aan de cijfers en de letter zie je in één keer wat voor baan het is.
| Eigenschap | Wat het betekent | Bij 470 K 24 |
|---|---|---|
| Eerste cijfer | Soort bitumen: 2 = geblazen of licht gemodificeerd, 3 = elastomeer, zoals SBS, 4 = plastomeer, zoals APP | 4: APP |
| Tweede en derde cijfer | Inlage: 40 = glasvlies, 60 = polyester, 70 = polyester met glas | 70: polyester met glas |
| Letter | K = toplaag met KOMO-certificaat, P = onderlaag met KOMO-certificaat, een streepje = zonder | K: toplaag met KOMO-certificaat |
| Vierde cijfer | Bovenkant: 0 = niets, 1 = talk of zand, 2 = leislag of granulaat, 6 = kunststoffolie | 2: leislag |
| Vijfde cijfer | Onderkant: 0 = niets, 4 = extra laag om te branden, 7 = zelfklevend | 4: om te branden |
Een onderlaag heeft bijvoorbeeld de code 460 P 60: APP met een inlage van polyester, een onderlaag met KOMO-certificaat, met kunststoffolie op de bovenkant.
Bronnen: Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 4.2 en 4.2.3 (pdf), IKO, gids over de bitumineuze onderlaag (pdf) en Sika, technische fiche van een SBS-dakbaan met polyester en glasvezel (pdf). Stand november 2026.
APP of SBS: welke soort bitumen?
APP en SBS maken bitumen allebei beter bestand tegen hitte en kou, maar ze verschillen. Dit zijn de cijfers uit een rapport dat ingenieursbureau Witteveen+Bos in 2023 voor Rijkswaterstaat maakte. Ter vergelijking: bitumen zonder toevoegingen wordt zacht bij 40 tot 50 °C en breekt rond 0 °C.
| Eigenschap | APP | SBS |
|---|---|---|
| Wat erin zit | Atactisch polypropeen, een plastomeer | Styreen-butadieen-styreen, een elastomeer |
| Code | Begint met een 4 | Begint met een 3 |
| Wordt zacht boven | 150 °C | 120 °C |
| Breekt pas onder | -10 °C | -20 °C |
| Rekbaar | Minder elastisch dan SBS | Elastischer |
| Na jaren | Wordt langzaam harder en brosser | Blijft lang elastisch, alleen het buitenste laagje kan hard worden |
| In de zon | Veroudert langzamer dan SBS | Kan snel verouderen |
| Toplaag vastzetten | Branden of koud kleven | Branden, gieten, koud kleven of zelfklevend |
Welke is beter? Dat hangt af van je dak. APP kan beter tegen warmte en veroudert in de zon langzamer. SBS is elastischer en blijft in de kou langer soepel. Een SBS-toplaag die in de zon ligt, heeft vaak leislag of minerale korrels. Waarom, lees je hieronder.
Welke soort bij jouw dak past, hangt ook af van de ondergrond en de manier van leggen. Bij de gratis dakinspectie kijken we wat er nu op je dak ligt.
Bronnen: Witteveen+Bos voor Rijkswaterstaat, Dakleer, hoofdstuk 2 (2023, pdf), Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 4.2 (pdf) en Sika, technische fiche van een SBS-dakbaan met minerale korrels (pdf). Stand november 2026.
Waarom zit er leislag op dakleer?
Leislag is een laag grove korrels op de bovenkant van een toplaag. De vakrichtlijn noemt het een grove minerale afwerking, net als granulaat. De korrels beschermen de bitumen tegen zonlicht. Fabrikant Sika schrijft dat een SBS-dakbaan met minerale korrels daardoor blijvend in de zon kan liggen.
In de zon veroudert bitumen. Bij geblazen bitumen kan de bovenkant dan afbreken en langzaam wegspoelen, staat in het rapport voor Rijkswaterstaat. Zie je op je dak kale plekken waar de korrels weg zijn? Dan ligt de bitumen daar onbeschermd. Laat je dak dan nakijken.
Wordt een nieuwe laag helemaal vastgebrand op een oud dak met leislag, dan stelt de vakrichtlijn voorwaarden. De oude toplaag moet dan in de fabriek van leislag zijn voorzien, er mogen geen plassen op het dak blijven staan en het dak moet helemaal schoon zijn.
Bronnen: Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 4.1, 4.2.1.1 en 4.2.2.1 (pdf), Sika, technische fiche van een SBS-dakbaan met minerale korrels (pdf) en Witteveen+Bos voor Rijkswaterstaat, Dakleer (2023, pdf). Stand november 2026.
Hoe dik is dakleer?
Een vaste minimumdikte voor dakleer is er niet. De KOMO-beoordelingsrichtlijn voor bitumen dakbanen (BRL 1511) stelt geen eis aan de dikte. Op het productblad van de fabrikant staat de dikte of het gewicht per m². Als richtpunt: de vakrichtlijn voor platte daken noemt voor een laag van toplaagkwaliteit een dikte van circa 4 mm. De SBS-toplaag met minerale korrels van Sika weegt 5 kg per m².
Kijk daarom niet alleen naar de dikte. De soort bitumen, de inlage en een KOMO-certificaat zeggen ook veel over de kwaliteit. Die staan in de code van een dakbaan.
Bronnen: BRL 1511-02, bitumen dakbanen (SGS INTRON, 2025, pdf), Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 3.4 (pdf) en Sika, technische fiche van een SBS-dakbaan van 5 kg per m² (pdf). Stand november 2026.
Wat is de beste kwaliteit dakleer?
Eén beste dakleer bestaat niet. Wel herken je goed dakleer aan deze punten:
- Gemodificeerd bitumen. Bitumen met APP wordt veel langzamer hard en bros dan geblazen bitumen, en bitumen met SBS blijft heel lang elastisch. In de code begint zo’n baan met een 4 of een 3.
- Een sterke inlage, van polyester of polyester met glas. Een onderlaag die met schroeven wordt vastgezet, moet volgens de vakrichtlijn minstens een inlage van polyester hebben.
- Een KOMO-certificaat. Een K in de code staat voor een toplaag met KOMO-certificaat, een P voor een onderlaag. Volgens de vakrichtlijn moet een bitumen dak aantoonbaar aan prestatie-eisen voldoen. Dat kan in het algemeen met een KOMO-attest.
- Bescherming tegen de zon: een toplaag met leislag of minerale korrels.
- Twee lagen, met naden die ruim overlappen.
Het materiaal is maar een deel van het verhaal. Ook het ontwerp, het werk en het onderhoud bepalen hoe lang je dak meegaat. Dat lees je hieronder.
Bronnen: Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 4.2.2.2 en 4.2.3.2 (pdf) en Witteveen+Bos voor Rijkswaterstaat, Dakleer (2023, pdf). Stand november 2026.
Hoe lang gaat een bitumen dak mee?
Daar is geen vast getal voor. Een fabrikant, een Europese vereniging voor waterdichting en een test- en adviesbureau noemen verschillende cijfers.
| Eigenschap | Fabrikant | Europese vereniging | Kiwa |
|---|---|---|---|
| Levensduur | Minstens 35 jaar | Meer dan 35 jaar | 20 tot 35 jaar |
| Gaat over | APP-dakbanen in de Atelia-systemen van IKO | Daken met gemodificeerd bitumen | Moderne dakbedekking in het algemeen |
| Bron | IKO, met een praktijkstudie van BDA Dakadvies uit 2009 | European Waterproofing Association (EWA), 2021, zoals IKO het samenvat | Kiwa, dakbeheer en renovatieadvies |
| Voorwaarde | Met vakkennis gelegd en regelmatig onderhouden | Normaal toegepast, ontworpen en onderhouden | Een juist ontwerp en een juiste verwerking |
Fabrikant IKO noemt minstens 35 jaar voor de APP-dakbanen in zijn Atelia-systemen. IKO onderbouwt dat met een praktijkstudie van BDA Dakadvies uit 2009, in opdracht van IKO. Daarin gaan APP-daken die met vakkennis zijn gelegd over het algemeen minstens 30 tot 35 jaar mee, afhankelijk van de ondergrond en als ze regelmatig worden onderhouden. In hetzelfde document vat IKO een rapport van de European Waterproofing Association (EWA) uit 2021 samen. Volgens die samenvatting is voor daken met gemodificeerd bitumen meer dan 35 jaar te verwachten, bij een normale toepassing, een normaal ontwerp en normaal onderhoud. De vaak genoemde 30 jaar noemt de EWA een voorzichtige schatting. Het volledige rapport van de EWA vonden we niet openbaar.
Kiwa noemt 20 tot 35 jaar voor moderne dakafwerkingen in het algemeen, zonder apart cijfer voor bitumen. Kiwa BDA stelde ook de vakrichtlijn voor platte daken mee op.
Hoe lang jouw dak meegaat, hangt van meer af dan het materiaal. Volgens de vakrichtlijn bepalen deze punten de levensduur van een dak:
- het ontwerp en de uitvoering;
- het onderhoud;
- het afschot, zodat regenwater wegloopt;
- de ondergrond;
- hoe het dak gebruikt wordt;
- het klimaat;
- het soort dakbedekking.
Ook de soort bitumen telt mee, volgens het rapport voor Rijkswaterstaat:
- Geblazen bitumen wordt hard doordat het met zuurstof reageert. In de zon kan de bovenkant afbreken en wegspoelen, en er ontstaan krimpscheuren.
- Bitumen met APP wordt langzaam harder en brosser, maar veel langzamer dan geblazen bitumen.
- Bitumen met SBS blijft heel lang elastisch. Alleen een dun laagje aan de buitenkant kan hard en bros worden.
Reken dus niet blind op 35 jaar. Laat je dak elk jaar nakijken en houd de afvoeren schoon.
Een oud bitumen dak kan soms een nieuwe laag eroverheen krijgen. Volgens de samenvatting van de EWA gaat een dak daardoor in de praktijk een stuk langer mee. Of dat kan, hangt af van de staat van het oude dak. Volgens de vakrichtlijn wordt een bestaand dak bij een renovatie eerst onderzocht op vocht, conditie en windweerstand, met insnijdingen in de dakbedekking. Aan welke signalen je ziet dat je platte dak aan vervanging toe is, lees je in hoe lang een plat dak meegaat.
Bronnen: IKO, levensduurverwachting van Powergum-dakbanen in Atelia-systemen, met samenvattingen van BDA (2009) en EWA (2021) (pdf), Kiwa, BDA Dakbeheer en renovatieadvies, Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 1.4.4.2, 1.4.4.6 en 1.4.5.3 (pdf) en Witteveen+Bos voor Rijkswaterstaat, Dakleer (2023, pdf). Stand november 2026.
De nadelen van bitumen
Bitumen is een beproefd materiaal, maar het heeft ook nadelen. Dit zijn de belangrijkste:
- Vaak open vuur op het dak. Veel banen worden gebrand. Dat moet brandveilig gebeuren, volgens NEN 6050, waar de vakrichtlijn naar verwijst. Er zijn ook banen die je koud kleeft of die zelfklevend zijn.
- Naden. Bitumen komt op rollen, bijvoorbeeld van 1 meter breed. Elke overlap moet goed dicht zijn.
- Zon. In de zon veroudert bitumen. Leislag of minerale korrels op de toplaag beschermen ertegen.
- Het weer bij het leggen. Volgens de vakrichtlijn verwerk je dakbanen alleen droog en bij droog weer. Fabrikanten noemen ook een minimumtemperatuur: bij de SBS-baan van Sika is dat 5 °C.
- Oud dakleer met teer. Ligt er nog teermastiek op je dak, dan moet die er bij een renovatie in principe af. Dat is gevaarlijk afval.
- Gemaakt van aardolie. Bitumen komt uit aardolie. Oud bitumen dakleer kan wel worden gerecycled, tot nieuw asfalt of nieuwe dakbedekking.
Wil je weten hoe bitumen het doet naast EPDM? Lees bitumen of EPDM. Wat EPDM is en wat de nadelen daarvan zijn, lees je in alles over EPDM.
Bronnen: Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen 2025, paragraaf 1.4.4, 1.4.5 en 4.2.3 (pdf), Sika, technische fiche van een SBS-dakbaan (pdf), Circulair Materialenplan, dakafval en Eurobitume, algemene informatie over bitumen (Engels). Stand november 2026.
Bitumen laten leggen of repareren
Wil je een nieuw bitumen dak, of moet je oude dakbedekking vervangen worden? Wat dat kost en hoe we het doen, lees je bij bitumen dakbedekking laten leggen. We leggen twee lagen gemodificeerd bitumen met een polyester wapening, met een toplaag van leislag. Eerst komt een gratis inspectie, daarna krijg je een vaste prijs en minimaal 10 jaar garantie.
Is je bitumen dak gescheurd, zit er een blaas in of laat een naad los? Dan is een dakreparatie vaak genoeg. Zitten de gebreken op veel plekken, dan is vervangen meestal slimmer.
Gaat je dakbedekking toch vervangen worden? Neem dan de isolatie mee. Hoe dat werkt, lees je in plat dak isoleren. Wil je er later sedum op, lees dan eerst wat er onder een sedumdak moet. Wat een nieuw plat dak in totaal kost, met een rekenvoorbeeld, staat in wat een nieuw plat dak kost. Meer artikelen vind je bij advies over je platte dak.
Veelgestelde vragen
Wat is bitumen dakbedekking?
Een waterdichte laag op een plat dak, van banen bitumen met een inlage van polyester of glasvlies. Meestal liggen er twee lagen: een onderlaag en een toplaag, vaak met leislag. Je hoort er ook dakleer of roofing voor. Hoe we een bitumen dak leggen en wat dat kost, lees je bij bitumen dakbedekking.
Wat zijn de nadelen van bitumen dakbedekking?
Veel banen worden gebrand, met open vuur op het dak. Dat moet brandveilig gebeuren. Bitumen ligt in banen, dus er zijn naden die goed dicht moeten. In de zon veroudert bitumen; leislag op de toplaag beschermt ertegen. Je legt het alleen bij droog weer. En op oude daken kan nog teer liggen, met PAK erin. De verschillen met EPDM staan in bitumen of EPDM.
Hoe lang gaat een bitumen dak mee?
Daar is geen vast getal voor. Kiwa noemt voor moderne dakafwerkingen 20 tot 35 jaar, bij een goed ontwerp en een goede verwerking. Fabrikant IKO noemt voor de APP-dakbanen in zijn Atelia-systemen minstens 35 jaar. Volgens een samenvatting van een rapport van de European Waterproofing Association is bij een normale toepassing, een normaal ontwerp en normaal onderhoud meer dan 35 jaar te verwachten voor daken met gemodificeerd bitumen. Hoe lang jouw dak meegaat, hangt ook af van het werk, het onderhoud, het afschot, de ondergrond, het gebruik en het klimaat. Aan welke signalen je ziet dat je dak op is, lees je in hoe lang een plat dak meegaat.
Wat is de juiste dikte dakleer?
Een vaste minimumdikte bestaat niet: de KOMO-beoordelingsrichtlijn voor bitumen dakbanen stelt er geen eis aan. De vakrichtlijn voor platte daken noemt voor een laag van toplaagkwaliteit circa 4 mm. Kijk ook naar de soort bitumen, de inlage en het KOMO-certificaat. Die staan in de code die de vakrichtlijn voor dakbanen gebruikt, zoals 470 K 24.
Wat is beter, APP of SBS?
Geen van beide is altijd beter. APP wordt pas boven de 150 °C zacht en veroudert in de zon langzamer. SBS is elastischer en breekt pas onder de -20 °C. Welke past, hangt af van je dak en de manier van leggen. Bij de gratis dakinspectie kijken we wat bij jouw dak past.
Wat is de beste kwaliteit dakleer?
Eén beste dakleer bestaat niet. Let op gemodificeerd bitumen (APP of SBS), een inlage van polyester of polyester met glas, een KOMO-certificaat (een K in de code van een toplaag) en leislag op de toplaag. Minstens zo belangrijk is goed werk: volgens de vakrichtlijn hangt de levensduur ook af van het ontwerp, de uitvoering en het onderhoud.